Kozaki są nader kultowym oraz przede wszystkim użytkowym krojem butów. Wszelaka niewiasta niezależnie od wieku korzysta z nich od jesieni do wczesnej wiosny. Kozaki są tak rozmaite, mają tyle mutacji, iż na pewno każda klientka nawet najwybitniej trudna wynajdzie coś dla siebie.

Kilkanaście lat temu mnogość kozaków wyglądała identycznie zwyczajne proste, bez dekoracji oraz zbytecznych wzorków, buty miały być praktycznie, nie musiały być prześliczne. Okres ten już na szczęście upłyną . W obecnych czasach starczy odwiedzić dwa, trzy sklepy z butami w okresie jesienno zimowym żeby zaznajomić się z ofertą kilkunastu różnych modeli.

Pierwszym kryterium podziału kozaków może być długość cholewki: wyróżniamy między innymi kozaki botki innymi słowy kozaczki sięgające mniej więcej do kostki, kozaki oficerki, prezentują one typowo normalny wojskowy wzór , kozaki muszkieterki , czyli kozaki sięgające pod samo kolona lub nawet za kolano. Jako następne kryterium podziału kozaków musimy przyjąć ich kształt, wyróżnić tutaj można kozaki z krągłym frontem , ze szpicem (często używa się również określenie|nazwe do szpica), z podwiniętym przodem tzw. podniesione noski.

Istnieje bardzo gigantycznie kryteriów podziału kozaków, najistotniejsze pozostały już wyszczególnione, obstaje również nadmienić o sposobie zapinania (czyli guziki, rzepy bądź zamek) , tworzywie z jakich kozaki są skonstruowane (skóra naturalna, skóra ekologiczna, tworzywo sztuczne, sztruks, naturalne wełny), obcasie (ciekawostka : najwyższy obcas w kozakach miał 13 cm, takie buty były w ofercie jednego z nowojorskich domów mody) i materiale wewnętrznym (najnagminniej napotykanym materiałem wyściełającym kozaki jest skóra naturalna lub wełna naturalna, ale napotyka się tu też inne materiały, takie jak wielorakiego typu syntetyki przeciwdziałające przez przemoknięciem i wyroby skóro podobne).